Bölüm 1

Özdeşleşme

Psikanaliz tarafından bireyin, başka insanlarla olan duygusal bağların tanımlanmasında kullanılan en eski terimdir. Grup psikolojisinde sevgi, sevme durumunun var olan bağlara aktarılmasında nesne yükünün, cinsel hayattan bildiğimiz gibi, diğer insanlarla olan duygusal bağları mı temsil ettiği yoksa işleyişlerin de var olup olmadığını anlayabilmemizin ilk adımı özdeşleşmedir.

Özdeşleşme Oedipus kompleksinde de önemli bir rol oynar. Küçük erkek çocuk, babasını rol model alır, ona özel ilgi gösterir ve onun yerine geçmek ister. Bu davranış şekli, genel olarak erkeklere pasif ya da feminen bir yaklaşımla başarılamaz. Bunun tersine davranış çocuğun babasına ve diğer erkeklere karşı maskülendir ve Oidepus kompleksinin tanımına da uymaktadır.

Oidepus Kompleksi Nasıl Ortaya Çıkar?

Çocuk babasıyla özdeşleşmeye başladıktan sonra annesine karşı gerçek bir nesne yükü geliştirmeye başlar daha sonra psikolojik olarak farklı iki tür bağ göstermeye başlar. Bunlardan birisi annesine karşı doğrudan cinsel bir nesne yükü, diğeri ise model olarak aldığı babasıyla özdeşleşme yükü. Bu iki bağ, belirli bir süre karşılıklı bir müdahale olmadan ilerler. Çocuk zihinsel olarak geliştikçe bu iki bağ bir araya gelir ve böylece Oidipus kompleksi bu ikisinin birleşmesi sonucu ortaya çıkar. Bu kompleksin ortaya çıkmasından sonra çocuk, annesine giden yolda babasının durduğunun farkına varır. Başlarda iyi huylu devam eden özdeşleşme, düşmanca bir görünüşe bürünür ve çocuk babasıyla yer değiştirmek ister. Aslında özdeşleşme başlarda çelişkilidir. Libido organizasyonu arzu ettiğimiz nesnenin ve ödülün “yeme” ile asimile edildiği ve bu şekilde yok olduğu oral evrenin türevi gibi hareket eder. Oidipus kompleksi tersine çevrilebilir ve baba cinsel isteklerin tatmin olmayı istediği nesne olarak düşünülebilir. Özdeşleşmede baba, onunla olan bir nesne bağının öncüsü olur. Aynı şey gerekli olan yerine geçme ile kız çocuğu için de geçerlidir.

Baba ile özdeşleşme ve babayı nesne olarak görme arasındaki ayrıma bakacak olursak özdeşleşme durumunda kişinin babası, kişinin ne olmak istediğidir. İkinci durumda ise baba kişinin sahip olmak istediğidir. Bu ayrımın oluşması bağlılığın egonun öznesi ya da nesnesi olmasına göre değişmektedir. İlk türdeki gibi bir bağ cinsel nesne seçimi yapmadan önce zaten mümkündür.

 

Elif Erdemir /Psikoloji Makaleleri

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s